Już 29 maja 2025 roku fragment bursztynu z gdańskiej Wyspy Sobieszewskiej wyruszy w podróż… nieziemską. Dosłownie. Razem z misją IGNIS i polskim astronautą dr. Sławoszem Uznańskim-Wiśniewskim poleci na Międzynarodową Stację Kosmiczną, by stać się pierwszym bursztynem w historii, który opuści atmosferę Ziemi. To wydarzenie łączy historię liczącą miliony lat z nowoczesną nauką – i z dumą promuje Gdańsk jako Światową Stolicę Bursztynu.
Sobieszewski skarb – bursztyn z plaży do gwiazd
Bohaterem tej misji jest niewielka, ale wyjątkowa bryłka bursztynu bałtyckiego, znaleziona po sztormie na plaży w Sobieszewie. Naturalnie przejrzysta, jasnożółta, o masie 6,27 g – to właśnie ona poleci w przestrzeń kosmiczną. Jej mniejsza połówka (4,27 g) pozostaje na Ziemi, w zbiorach Muzeum Bursztynu w Gdańsku. Po zakończeniu misji obie części zostaną przebadane i porównane – naukowcy sprawdzą, czy w kosmosie doszło do jakichkolwiek zmian w strukturze kopalnej żywicy.
Projekt nie tylko promuje Gdańsk jako Światową Stolicę Bursztynu, ale ma również wartość naukową – podkreśla Waldemar Ossowski, dyrektor Muzeum Gdańska. – W naszym laboratorium bursztyn został szczegółowo przebadany i potwierdziliśmy, że to autentyczny bursztyn bałtycki. Wysłanie tej próbki w przestrzeń kosmiczną pozwoli nam sprawdzić, jak kopalna żywica reaguje na warunki promieniowania kosmicznego i nieważkości. To cenna wiedza dla przyszłych badań.
Kosmiczny ambasador Gdańska
Pomysł, by bursztyn dołączył do tej prestiżowej misji, wyszedł od marszałka województwa pomorskiego, Mieczysława Struka. Bryłkę przekazał Robert Pytlos – pełnomocnik ds. bursztynu w Urzędzie Miejskim w Gdańsku, który od lat promuje bursztynowe dziedzictwo miasta. Dzięki ich zaangażowaniu symbol Gdańska znajdzie się w towarzystwie największych ikon polskiej kultury i nauki: fragmentu dzieła Kopernika, rękopisu Chopina, wierszy Szymborskiej i... polskich znaków diakrytycznych. To fantastyczna forma promocji Gdańska, ale też piękna metafora – Gdańsk pokazuje, że bursztyn, który jest częścią historii i tożsamości miasta, ma też swoją przyszłość. Nawet w kosmosie.
Bursztyn – łącznik pokoleń i planet
Choć bursztyn powstał około 40 milionów lat temu, wciąż ma ogromną moc oddziaływania. Przez wieki był symbolem bogactwa, amuletem, ozdobą i przedmiotem handlu – w starożytnym Rzymie ceniono go bardziej niż złoto. Dziś znów pokazuje swoje wielowymiarowe oblicze.
Bursztyn towarzyszy nam od pokoleń – prawdopodobnie niemal każdy z nas ma w domu jego kawałek, dlatego symbolicznie wszyscy jesteśmy częścią tej kosmicznej wyprawy – podsumowała Lidia Popiel, Ambasadorka Bursztynu. – Bursztyn to nie tylko piękny surowiec – to symbol historii, tradycji i nowoczesności, który nas łączy i przypomina, że jesteśmy wspólnotą. To niezwykle ważne w dzisiejszym świecie.
Z muzeum na orbitę i z powrotem
Zanim bursztyn wyruszył w swoją najdalszą podróż, został szczegółowo przebadany w laboratorium Muzeum Bursztynu w Gdańsku. Analiza spektroskopowa potwierdziła jego pochodzenie i wiek – około 40 milionów lat. Umieszczenie jednej z połówek w kosmosie to wydarzenie bez precedensu w historii muzealnictwa. Po powrocie, obie części spotkają się ponownie – tym razem na wystawie stałej w Muzeum Bursztynu, gdzie każdy będzie mógł zobaczyć… jak wygląda bursztyn z gwiazd.