środa, 31 lipca 2013 12:38

Jak sprawdzić autentyczność bursztynu?

Napisała 
Oceń ten artykuł
(12 głosów)
Naszyjnik z naturalnego bursztynu bałtyckiego Naszyjnik z naturalnego bursztynu bałtyckiego

Wszyscy wiedzą, że bursztyn w słonej wodzie pływa, i pali się, wydzielając przyjemny kadzidlany zapach. Ale czy taka wiedza wystarczy dzisiaj do identyfikacji bursztynu?

Niestety nie. Bursztyn jest na tyle cennym i pożądanym kamieniem, że często bywa podrabiany. I na nasze nieszczęście, na tyle dobrze, że czasem nawet fachowcy mają problemy z odróżnieniem oryginału od podróbki. Jest to trudne, ale nie niemożliwe – na szczęście!

Autentyczność bursztynu możemy sprawdzić, stosując  tzw. metodę solankową: bursztyn unosi się na powierzchni słonej wody, podczas gdy inne żywice oraz syntetyki zazwyczaj opadają na dno. Po potarciu o naturalny materiał bursztyn nie tylko przyciąga drobinki papieru czy kurzu, ale też wydziela przyjemny żywiczny zapach. Poczujemy go także wtedy, gdy przytkniemy doń koniuszek rozżarzonej igły (kopale, czyli młode żywice, również wydzielają silny, aromatyczny zapach, a na igle „ciągną się” charakterystyczne niteczki). Można też w mniej widocznym miejscu delikatnie zarysować powierzchnię bursztynu: powstaną na niej drobne okruszki (w przypadku żywic syntetycznych będą to spiralnie zwijające się wiórki). Bursztyn słabo reaguje na eter i różnego rodzaju rozpuszczalniki – w kontakcie z np. lakierem do paznokci zareaguje dopiero po dłuższym czasie, podczas gdy imitacje z kopalu dość szybko staną się matowe i lepkie na powierzchni. Jeszcze bardziej inwazyjną metodą jest podpalenie bursztynu – będzie się palił jasnym płomieniem, wydzielając charakterystyczny zapach.

Powyższe „domowe” metody trudno jednak zastosować w handlu – w tej dziedzinie tryb postępowania jest nieco inny. Najlepiej udać się do rzeczoznawcy (rekomendują ich organizacje branżowe: Międzynarodowe Stowarzyszenie Bursztynników oraz Stowarzyszenie Rzeczoznawców Jubilerskich), który pod lupą czy mikroskopem porówna cechy charakterystyczne dla bursztynu i dokona ich krytycznej oceny. Najlepszym jednak urządzeniem do stwierdzenia autentyczności bursztynu jest spektrometr – w Polsce tego typu badania prowadzi się usługowo na Politechnice Gdańskiej, Politechnice Warszawskiej oraz w Muzeum Bursztynu w Krakowie (badanie kosztuje 30 zł i polega na pobraniu widma i sprawdzeniu, czy widoczne są punkty charakterystyczne dla bursztynu naturalnego, tzw. ramię bałtyckie). Nową, obiecującą metodą badania jego autentyczności jest mapowanie (polega na pobraniu wielu widm z różnych miejsc), jednak na razie jest ona w fazie wstępnej.

Jak kupować, by nie żałować?


Decydując się na zakup wyrobów z bursztynem, włączajmy zdrowy rozsądek i unikajmy tzw. okazji. Za kilogram dobrej jakości surowca trzeba obecnie zapłacić średnio ok. 7 000 zł, więc nie oczekujmy, że biżuteria wykonana z bursztynu i metalu szlachetnego (srebro, złoto, stal) będzie tania.  Warto też przygotować się do zakupów i zainteresować tematem wcześniej (podobnie jak przygotowujemy się do zakupu nowej pralki czy aparatu fotograficznego, szukając najlepszych parametrów). Doczytajmy wcześniej, czym jest bursztyn naturalny, jakie są jego najczęstsze modyfikacje i imitacje, by sprzedawca w sklepie stał się dla nas co najmniej równorzędnym partnerem do rozmowy (jeśli tak nie jest, poszukajmy innego salonu sprzedaży). Nastawmy uszu, kiedy usłyszymy sformułowanie bursztyn prawdziwy – nie oznacza ono bynajmniej naturalnego, tylko modyfikowany. Nie ufajmy takim certyfikatom, które każdy sklep sam sobie może wydrukować, tylko szukajmy ważnych certyfikatów wydawanych przez organizacje branżowe dla danego punktu sprzedaży. Dla pewności zawsze możemy zainwestować w badanie na spektrometrze lub szukać takiego punktu sprzedaży, który do zakupu dołącza niezależne świadectwo badania.

Życzymy udanych zakupów :-)  

Artykuł powstał w ramach naszej AKCJI: BURSZTYNOWA EDUKACJA. Skupimy się w niej na odpowiedziach na pytania najczęściej zadawane przez kupujących w sklepach i galeriach z bursztynem w Krakowie i Gdańsku. Zapraszamy do nadsyłania własnych wątpliwości – postaramy się je rozwiać.

Więcej informacji na ten temat:

Właściwości bursztynu bałtyckiego
Naturalny, prasowany, wygrzewany…
Co wiemy o imitacjach bursztynu?
Imitacje bursztynu – tworzenie i rozpoznawanie

Anna Sado

Dziennikarz branżowy specjalizujący się w tematyce jubilerskiej. Od 2007 roku współtworzy Bursztynowy Portal amber.com.pl.

Email Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.

2 komentarzy

  • Link do komentarza Anna Sado piątek, 23 października 2015 10:28 napisane przez Anna Sado

    Cena bursztynu zmienia się, więc ceny z lipca 2013 r., kiedy powstawał ten artykuł, są nieaktualne w październiku 2015 r.

  • Link do komentarza bea poniedziałek, 12 października 2015 18:33 napisane przez bea

    to ciekawe,z w/w informacji wynika ze gram bursztynu kosztuje 7zlp-a mnie poinformowano w muzeum bursztynu w gdańsku ze kosztuje 160zlp?!
    czy polacy musze wszedzie i zawsze oszukiwac?
    jesli taka firma jak mueum bursztynu oszukuje ,to komu mozna ufac?

Skomentuj

Reklama

Komentarze

  • Anna Sado Cena bursztynu zmienia się, więc ceny z lipca 2013 r., kiedy powstawał ten artykuł, są nieaktualne w październiku 2015 r. Skomentowane przez
    Jak sprawdzić autentyczność bursztynu?
  • bea to ciekawe,z w/w informacji wynika ze gram bursztynu kosztuje 7zlp-a mnie poinformowano w muzeum bursztynu w gdańsku ze kosztuje 160zlp?! czy polacy musze wszedzie i zawsze oszukiwac? jesli taka firma… Skomentowane przez bea
    Jak sprawdzić autentyczność bursztynu?
  • Solar skutek jest taki, że większość wyrobów jest z bursztynu prasowanego, a sprzedawany jest jako naturalny. Musicie pamiętać, że 95% wytwórców to tylko cwani RZEMIŚLNICY nastawieni na zysk, a nie Artyści… Skomentowane przez Solar
    Ukraina: Ustawa o bursztynie przyjęta
  • DanLei Czy moglby Pan polecic zwyklemu kupujacemu bez specjalistycznej wiedzy metode na odroznienie bursztynu naturalnego od prasowanego? Skomentowane przez DanLei
    Tomasz Mikołajczyk: Bursztyn schodzi na psy
  • Zbigniew Cwołek Przejechaliśmy z żoną na rowerach szlak rowerowy nr 5 od granicy polsko-czeskiej przez całe Czechy, do granicy czesko-austriackiej aż do miejscowości Orth a.d. Donau w Austrii. I tu skończył nam… Skomentowane przez Zbigniew Cwołek
    Między Rzymem a Bałtykiem, czyli austriacki szlak bursztynowy