środa, 31 lipca 2013 12:38

Jak sprawdzić autentyczność bursztynu?

Napisała 
Oceń ten artykuł
(12 głosów)
Naszyjnik z naturalnego bursztynu bałtyckiego Naszyjnik z naturalnego bursztynu bałtyckiego

Wszyscy wiedzą, że bursztyn w słonej wodzie pływa, i pali się, wydzielając przyjemny kadzidlany zapach. Ale czy taka wiedza wystarczy dzisiaj do identyfikacji bursztynu?

Niestety nie. Bursztyn jest na tyle cennym i pożądanym kamieniem, że często bywa podrabiany. I na nasze nieszczęście, na tyle dobrze, że czasem nawet fachowcy mają problemy z odróżnieniem oryginału od podróbki. Jest to trudne, ale nie niemożliwe – na szczęście!

Autentyczność bursztynu możemy sprawdzić, stosując  tzw. metodę solankową: bursztyn unosi się na powierzchni słonej wody, podczas gdy inne żywice oraz syntetyki zazwyczaj opadają na dno. Po potarciu o naturalny materiał bursztyn nie tylko przyciąga drobinki papieru czy kurzu, ale też wydziela przyjemny żywiczny zapach. Poczujemy go także wtedy, gdy przytkniemy doń koniuszek rozżarzonej igły (kopale, czyli młode żywice, również wydzielają silny, aromatyczny zapach, a na igle „ciągną się” charakterystyczne niteczki). Można też w mniej widocznym miejscu delikatnie zarysować powierzchnię bursztynu: powstaną na niej drobne okruszki (w przypadku żywic syntetycznych będą to spiralnie zwijające się wiórki). Bursztyn słabo reaguje na eter i różnego rodzaju rozpuszczalniki – w kontakcie z np. lakierem do paznokci zareaguje dopiero po dłuższym czasie, podczas gdy imitacje z kopalu dość szybko staną się matowe i lepkie na powierzchni. Jeszcze bardziej inwazyjną metodą jest podpalenie bursztynu – będzie się palił jasnym płomieniem, wydzielając charakterystyczny zapach.

Powyższe „domowe” metody trudno jednak zastosować w handlu – w tej dziedzinie tryb postępowania jest nieco inny. Najlepiej udać się do rzeczoznawcy (rekomendują ich organizacje branżowe: Międzynarodowe Stowarzyszenie Bursztynników oraz Stowarzyszenie Rzeczoznawców Jubilerskich), który pod lupą czy mikroskopem porówna cechy charakterystyczne dla bursztynu i dokona ich krytycznej oceny. Najlepszym jednak urządzeniem do stwierdzenia autentyczności bursztynu jest spektrometr – w Polsce tego typu badania prowadzi się usługowo na Politechnice Gdańskiej, Politechnice Warszawskiej oraz w Muzeum Bursztynu w Krakowie (badanie kosztuje 30 zł i polega na pobraniu widma i sprawdzeniu, czy widoczne są punkty charakterystyczne dla bursztynu naturalnego, tzw. ramię bałtyckie). Nową, obiecującą metodą badania jego autentyczności jest mapowanie (polega na pobraniu wielu widm z różnych miejsc), jednak na razie jest ona w fazie wstępnej.

Jak kupować, by nie żałować?


Decydując się na zakup wyrobów z bursztynem, włączajmy zdrowy rozsądek i unikajmy tzw. okazji. Za kilogram dobrej jakości surowca trzeba obecnie zapłacić średnio ok. 7 000 zł, więc nie oczekujmy, że biżuteria wykonana z bursztynu i metalu szlachetnego (srebro, złoto, stal) będzie tania.  Warto też przygotować się do zakupów i zainteresować tematem wcześniej (podobnie jak przygotowujemy się do zakupu nowej pralki czy aparatu fotograficznego, szukając najlepszych parametrów). Doczytajmy wcześniej, czym jest bursztyn naturalny, jakie są jego najczęstsze modyfikacje i imitacje, by sprzedawca w sklepie stał się dla nas co najmniej równorzędnym partnerem do rozmowy (jeśli tak nie jest, poszukajmy innego salonu sprzedaży). Nastawmy uszu, kiedy usłyszymy sformułowanie bursztyn prawdziwy – nie oznacza ono bynajmniej naturalnego, tylko modyfikowany. Nie ufajmy takim certyfikatom, które każdy sklep sam sobie może wydrukować, tylko szukajmy ważnych certyfikatów wydawanych przez organizacje branżowe dla danego punktu sprzedaży. Dla pewności zawsze możemy zainwestować w badanie na spektrometrze lub szukać takiego punktu sprzedaży, który do zakupu dołącza niezależne świadectwo badania.

Życzymy udanych zakupów :-)  

Artykuł powstał w ramach naszej AKCJI: BURSZTYNOWA EDUKACJA. Skupimy się w niej na odpowiedziach na pytania najczęściej zadawane przez kupujących w sklepach i galeriach z bursztynem w Krakowie i Gdańsku. Zapraszamy do nadsyłania własnych wątpliwości – postaramy się je rozwiać.

Więcej informacji na ten temat:

Właściwości bursztynu bałtyckiego
Naturalny, prasowany, wygrzewany…
Co wiemy o imitacjach bursztynu?
Imitacje bursztynu – tworzenie i rozpoznawanie

Anna Sado

Dziennikarz branżowy specjalizujący się w tematyce jubilerskiej. Od 2007 roku współtworzy Bursztynowy Portal amber.com.pl.

Email Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.

3 komentarzy

  • Link do komentarza kk środa, 24 lutego 2016 18:35 napisane przez kk

    Kto kogo tutaj oszukuje?
    Kto podał ci cenę 160zł za gram bursztynu?
    Oraz, co najważniejsze za jaki dokładnie bursztyn?

    150-160zł jest to cena za gram SZCZEREGO ZŁOTA pr 999,9 nawet nie jest pr 585 (połowa ceny pr 999,9).

    Kamienie szlachetne, a w szczególności jantar to nie mąka.

    Cena zależy od wielu czynników: wielkości bryły, jej zwartości (inkluzje), czy była wstępna obróbka oraz oczywiście od odmiany (jeden z najrzadszych do nasz Gedanit).

    Rozbeżność cenowa jest ogromna. Najdroższe, to duże bryły z inkluzjami owadzimi - są to bezcenne preparaty dla paleontologów-entomologów (owady sprzed 50mln lat!). To wielka rzadkośc to i cena faktycznie jak za szczere złoto. Po drugiej stronie skali jest bezwartościowa drobnica - maleńkie kamyczki które możesz sobie sam pozbierać na plaży. Jak przyniesiesz kilo tego śmiecia to nikt z profesjonalistów nie będzie ci sprawdzać każdego kamyczka z osobna czy nie wsypałeś tam pół kilo kalafonii.

    Tak więc cena 7zl za gram to uczciwa i dobra cena. Ostatnio była licytacja partii ponad 38kg bursztynu w olsztyńskiej Izbie Celnej - cena końcowa 89tyś zł. Ale to naprawdę był najwyzszej klasy jantar.

  • Link do komentarza Anna Sado piątek, 23 października 2015 10:28 napisane przez Anna Sado

    Cena bursztynu zmienia się, więc ceny z lipca 2013 r., kiedy powstawał ten artykuł, są nieaktualne w październiku 2015 r.

  • Link do komentarza bea poniedziałek, 12 października 2015 18:33 napisane przez bea

    to ciekawe,z w/w informacji wynika ze gram bursztynu kosztuje 7zlp-a mnie poinformowano w muzeum bursztynu w gdańsku ze kosztuje 160zlp?!
    czy polacy musze wszedzie i zawsze oszukiwac?
    jesli taka firma jak mueum bursztynu oszukuje ,to komu mozna ufac?

Skomentuj

Reklama

Komentarze

  • Pati super przepis! muszę spróbować. Skomentowane przez Pati
    Nalewka bursztynowa – to działa…?
  • kk Kto kogo tutaj oszukuje? Kto podał ci cenę 160zł za gram bursztynu? Oraz, co najważniejsze za jaki dokładnie bursztyn? 150-160zł jest to cena za gram SZCZEREGO ZŁOTA pr 999,9 nawet… Skomentowane przez kk
    Jak sprawdzić autentyczność bursztynu?
  • wiarus Być może dla osób "ściśle związanych" z bursztynem powyższa prośba jest śmieszna. Proszę jednak zważyć: jedyną formą walki z kiepskimi podróbkami i niszczeniem rynku przez nieuczciwych handlowców jest odpowiednia wiedza… Skomentowane przez wiarus
    Tomasz Mikołajczyk: Bursztyn schodzi na psy
  • Andrzej Co do Twojego artykulu na temat eliminacji Nas z rynku Chinskiego przez producentow Chinskich , wyglada to tak ze Chinczycy sa specjalistami w podrabianiu wszystkiego i o tym wie kazdy… Skomentowane przez Andrzej
    Chiński tort już nie dla Polaków?
  • Pawel Kalenik 5 gwiazdek nie wystarczy. Jestem w szoku.A przeczytalem dopiero to, co tlustym drukiem i 5 nastepnych zdan. Urodzilem sie w Gdansku i "za siura",jak mowi moj kolega z Ostrody:)wykopywalem bursztyn,kiedy… Skomentowane przez Pawel Kalenik
    Bursztyn z Wysp Brytyjskich